«حدیقه‌الطب» منتشر شد

کتاب «حدیقه‌الطب» نوشته حكيم عبدالجواد‌ بن ابی‌القاسم اصفهانی (طبيب مخصوص فتحعلی شاه قاجار) با مقدمه و تصحیح احسان مقدس، از سوی انتشارات نیلوبرگ منتشر شد.

احسان مقدس، مدیرمسئول انتشارات نیلوبرگ، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره این اثر اظهار کرد: كتاب‌های طبی نياكان، گنجينه ارزشمندی است كه در گذشته‌های نه چندان دور، ارزش چندانی به آن‌ها داده نمی‌شد، اما امروزه به لطف و عنايت برخی از مسئولان، محققان و پژوهشگران، توجه كافی به آن‌ها شده و تلاش‌های گسترده‌ای برای تصحيح، ترجمه و انتشار آن‌ها صورت می‌گيرد.

وی ادامه داد: كتاب حاضر نيز يكی از آثار طب سنتی است كه در اين مجموعه می‌گنجد و نسخه خطی منحصر به فرد آن در كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران، نگهداری می‌شود. اين كتاب به قلم حكيم عبدالجواد اصفهانی، طبيب مخصوص فتحعلی‌ شاه قاجار، برای استفاده شاه و اطرافيان وی نوشته شده و دربر‌گيرنده سه بخش «حديقه اول»، «حديقه ثانی» و «تركيبات دارويی» است.

مدیرمسئول انتشارات نیلوبرگ گفت: مولف در این اثر تلاش كرده كه با تهيه مجموعه‌ای گزيده ولی جامع‌الاطراف، مباحث مختلف پزشكی رايج در اواخر قرن دوازدهم و اوايل قرن سيزدهم را مطرح کند. مقدس در ادامه با بیان این نکته که اهميت كتاب مذكور در اين است كه اين كتاب در حقيقت جزو آخرين كتاب‌های نسل قديم طب سنتی است، افزود: با اين كتاب و كتاب‌های هم‌عصر آن نظير كتاب‌های حكيم ميرزا احمد تنكابنی، در حقيقت پرونده طب سنتی بسته شده است. به این دلیل برای آشنايی مخاطبان با وضعيت طب سنتی در اوايل سلطنت قاجار و پيش از ورود طب نوين و تاسيس دارالفنون در ايران، نخستین‌بار به تصحيح، چاپ و انتشار كتاب «حديقه‌الطب» اقدام کردم.

وی درباره هدف نگارش كتاب حاضر از سوی حکیم ابی‌القاسم اصفهانی، به (ایبنا) گفت: حكيم اصفهانی، اين كتاب را به درخواست فتحعلی شاه قاجار نوشته و نامگذاری كتاب به «حديقه‌الطب» نيز از سوی يكی از نزديكان شاه صورت گرفته است. مولف در اين اثر تلاش کرده تا به‌طور گزيده، تمامی مباحث طبی را برای شاه بازگو كند و راه‌های درمان و علاج بيماری‌های مختلف را ذكر کند. مصحح کتاب «حدیقه‌الطب» در ادامه در تشریح مباحث مطرح شده در بخش‌های کتاب اظهار کرد: «حديقه اول» در بيان امراضی است كه مختص به هر عضو است، از فرق تا قدم و علامات و اسباب و معالجات. «حديقه دوم» در بيان امراض غيرمختص به هر عضو است و در بخش تركيب ادويه، مولف فقط درباره تركيب داروهايی كه در كتاب خود نام برده توضيح داده و سعی‌ کرده است تا موضوع مبهمی در كتاب برجای نماند.

مدیرمسئول انتشارات نیلوبرگ، در پایان با اشاره به این موضوع که مالكيت معنوی كتاب «حدیقه‌الطب» متعلق به كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران است، مخاطبان اين كتاب را طيف وسيعی از پزشكان، علاقه‌مندان به طب سنتی، علاقه‌مندان به تاريخ طب و علوم و علاقه‌مندان به ميراث فرهنگی معرفی کرد. چاپ نخست کتاب «حدیقه‌الطب» با شمارگان 500 نسخه در 162 صفحه، به بهای هفت هزار تومان از سوی انتشارات نیلوبرگ به بازار نشر عرضه شده است.